Azeri Azınlık Üyeleri Gözaltına Alındı

İranlı Azeri azınlık üyesi olan Abdollah Sadoughi de dahil 29 kişi 24 Ağustos günü İran’ın kuzeybatısında bulunan Tebriz şehrinde tutuklandı. Abdollah Sadoughi’nin sağlık durumu sürdürdüğü açlık grevinin ardından kötüleşti. Gözaltına alınanların hepsi, azınlık haklarını savunmak için barışçıl gösteriler yapmaktan dolayı tutuldukları için hepsi düşünce mahkumu olabilir. 

Abdollah Sadoughi, 24 Ağustos 2011 günü tutuklanan 29 kişiden biriydi. Grup, iftarını açtıktan sonra İran’ın kuzeybatısında bulunan büyük bir tuz gölü olan Urmiye Gölü’ndeki suyun çekilmesi ile ilgili hükümetin yetersiz kalması hakkında tartışmıştı. Alınan bilgiye göre, tutuklanan 29 kişi, göl hakkında yapılan bu tartışma yüzünden tutuklandılar. Bazıları ya da hepsi önce İstihbarat Bakanlığı’na bağlı bir gözaltı merkezinde tutuldular. Abdollah Sadoughi ve diğer 13 kişinin hiçbir hüküm verilmeden ya da mahkemeye çıkarılmadan Tebriz’deki Merkez Cezaevinde tutulduğuna inanılıyor. Diğer 15 kişinin “ulusal güvenliğe zarar verme amaçlı örgüt kurma ve iştirak etme” suçlamasıyla iki yıl uzatma ile birlikte üç aylık hapis cezası çarptırıldığı söyleniyor. 19 Eylül günü ya da ona yakın bir tarihte edinilen bilgiye göre bu 15 kişinin daha fazla sorgulanmaları için İstihbarat Bakanlığı’nın gözaltı merkezine geri götürüldüler.

17 Eylül günü yapılan bir görüşmede Abdollah Sadoughi’nin erkek kardeşi, Abdollah ile bir olay günü buluştuklarını ve hiçbir resmi suçlama yapılmamasına rağmen bir aylık gözaltında tutulma kararı verildiğini söyledi. Kardeşi, Abdollah Sadoughi’nin tutuklandıktan sonra açlık grevine gittiğini ve ondan sonra mide kanaması geçirdiğini söyledi. Daha sonra Abdollah Sadoughi’nin cezaevinin tıbbi merkezine götürüldüğünü belirtti. 17 gün sonra Abdollah Sadoughi’nin açlık grevi sona erdi, ama sindirim bozukluğuna sebep oldu. Tutuklanan diğer iki kişi, avukat Mousa Barzin Khalifehlou ve Mehdi Hamidi Shafigh, Abdollah Sadoughi ile birlikte aynı zamanda açlık grevine girmişlerdi.
 
Lütfen derhal Farsça, Arapça, İngilizce veya kendi dilinizde mektup yazın:

- Sadece insan haklarını yasal bir şekilde kullandıkları için gözaltına alınan ve bu yüzden düşünce mahkumu olduklarına inanılan (ki bu durumda derhal ve şartsız serbest bırakılmaları gereken) Abdollah Sadoughi ve diğerleri hakkındaki endişelerinizi belirtin;

- İranlı yetkililere, bütün gözaltına alınanlara derhal gerekli tıbbi tedavilerinin verilmesini sağlamaları için, işkence ve diğer kötü muamelelerden korunmalarının sağlanmaları için ve avukatlarıyla ve aileleriyle görüşmelerine izin vermeleri için çağrıda bulunun;

-Yetkilileri, ifade, örgütlenme ve toplantı yapma özgürlükleri üzerinde uygulanan hukuksuz kısıtlamaları kaldırmaları için uyarın.
İranlı Azeriler Türkçe konuşurlar ve genellikle Şii Müslümanlardır. İran’daki en büyük azınlık olarak, nüfusun yüzde 25 ila 30’unu oluşturuyorlar. Daha çok, Tahran’ın ve ülkenin kuzeyi ve kuzeybatısında yaşıyorlar. İran toplumuna oldukça iyi entegre olmalarına rağmen, son yıllarda daha fazla dilsel ve kültürel haklar için  (Azeri Türkçe eğitim hakkı da dahil) artan bir şekilde çağrıda bulunuyorlar. Azeri Türkçe İran’da resmi dil olarak kabul edilmiyor ve Azeri kültürel kimlik ve dilsel hakların artırılması için talep edenler, İran yetkilileri tarafından şüphe ile bakılıyor.

EK BİLGİ

Ocak’tan Mart 2010 tarihine kadar, Abdollah Sadoughi “ulusal güvenliğe karşı eylemlerden”, “Pan-Türkizmi” desteklediğinden ve dolayı suçlandıktan sonra gözaltına alındı. Pan-Turkism aktivitelerinin arasında Tebriz şehrinde Azeri kültürünün sembolü olan Traktör Sazi futbol takımı ile ilgili Azeri Türkçe posterler asmakta var. Açlık grevine girdi; grevi başlattıktan hemen sonra tek kişilik hücreye transfer edildi ve 22 gün boyunca sıhhi olmayan şartlarda tutuldu. 2 Mart günü, çok fazla kilo kaybetmiş ve çeşitli tıbbi problemlerden dolayı acı çekmiş olarak Tebriz hapishanesindeki kliniğe transfer edildi. Bu sefer ailesiyle ve avukatıyla görüşmesine yasal olarak izin verilmesine rağmen, onlarla görüşmesine izin verilmedi. Mart 2010 tarihinde salıverilmesinden sonra, Uluslararası Af Örgütü’ne gözaltı sırasında insanlık dışı ve küçük düşürücü muameleye maruz bırakıldığını anlattı. Örneğin, tuvalete gitmek için izin istediğinde ona sadece günde bir kez izin veriliyordu. Gardiyanlar ayrıca ona hapishanede olmasının sebebinin Azeri Türkçe konuştuğu olduğunu söylediler. 2010 yılındaki tutuklanmasının sebebi bilinmiyor. İran’daki mahkumların yeterli tıbbi tedaviye ulaşmaları düzenli olarak reddediliyor. Ek olarak, İran’daki hapishanelerin şartları çok kötü bir üne sahip, vahim durumda ve bazen zalimane, insanlık dışı  ve küçük düşürücü muamelelere maruz bırakıyor.

24 Ağustos 2011 tarihinde Tebriz şehrinde 29 insan Ramazan ayında iftarlarını açtıktan sonra Azeri kültürel haklar aktivisti Mostafa Evezpoor’un evinde tutuklandı. Uluslararası Af Örgütü tutuklanan 29 insanın 25’inin isimlerine ulaştı, bunlardan biri de Abdollah Sadoughi. Diğerleri’nin isimleri şöyle: Morteza Evezpoor, Mostafa Evezpoor, Mahmoud Fazli, Jalil Alamdar Milani, Taghi Salahshour, Yusef Salahshour, Mehdi Hamid Shafigh, Jamshid Zarei, Hassan Ark (Hasan Ali Hajabollu olarak da biliniyor), Mehdi Mohajer, Aziz Pourvali, Ahmad Alizadeh, Yasser Salmani Rezai, Ilghar Karimi, Mehdi Nouri, Ahmad Riazi Mobaraki, Farzad Mahdavi, Mousa Barzin Khalifelou, Yaghoub Ramezani, Vahid Sheikh Beglou, Mohammad Ali Moradi, Ali Shirnak, Mohammad Amiri ve Taghi Soufiani. Kesinleşmemiş bir kaynağa göre, diğer isimler şöyle: Hossein Nasiri, Akbar Mohajeri ve Ali isimli bir kişi.

Urmiye Gölü, İranlı Azeriler için kültürel olarak önemli bir yere sahip olan ve İran’ın kuzeydoğusunda bulunan bir tuz gölüdür. Göl, Doğu Azerbaycan ve Batı Azerbaycan’ın İran bölgelerinin ortasında bulunmaktadır. Orta Doğu’daki en büyük ve dünyadaki üçüncü en büyük tuz gölüdür. Bu gölü besleyen 13 nehrin üzerinde 40’tan fazla baraj kuruldu ve 1999 yılında başlayan kuraklık ise çok belirgin bir şekilde nehirden gelen su miktarının azalmasına sebep oldu. Bu da bölgedeki göl suyundaki tuzluluk oranının azalmasıyla çevre felaketi korkusunu artırdı. Göl çevresindeki bölgede yaşayan birçok Azeri, parlamentonun göldeki su miktarını arttırmayı hedefleyen önlemleri desteklememe kararına karşı protestolarda yer aldılar. Hükümet göl seviyesinin azalmasının önlenmesine yönelik önlemleri daha önce açıklamışlardı.

Uluslararası Af Örgütü tutuklanan 29 insanın 25’inin isimlerine ulaştı, bunlardan biri de Abdollah Sadoughi. Diğerleri’nin isimleri şöyle: Morteza Evezpoor, Mostafa Evezpoor, Mahmoud Fazli, Jalil Alamdar Milani, Taghi Salahshour, Yusef Salahshour, Mehdi Hamid Shafigh, Jamshid Zarei, Hassan Ark (Hasan Ali Hajabollu olarak da biliniyor), Mehdi Mohajer, Aziz Pourvali, Ahmad Alizadeh, Yasser Salmani Rezai, Ilghar Karimi, Mehdi Nouri, Ahmad Riazi Mobaraki, Farzad Mahdavi, Mousa Barzin Khalifelou, Yaghoub Ramezani, Vahid Sheikh Beglou, Mohammad Ali Moradi, Ali Shirnak, Mohammad Amiri ve Taghi Soufiani.

Cinsiyet k/e: Erkek (hepsi erkek)

 
UA: 289/11 İndeks: MDE 13/082/2011 Yayın Tarihi: 23 Eylül 2011

Eylemi Paylaş:
11 2