İki Kürt Vatandaşın Ölüm Cezaları Her An İnfaz Edilebilir

Kürt azınlığına mensup 28 yaşındaki Hossein Khezri ve 27 yaşındaki Zeynab Jalalian’ın çok kısa süre içerisinde idam edilmekle karşı karşıya olduklarından endişe duyuluyor. Her ikisi de ayrı davalardan Kurdistan Özgür Yaşam Partisi üyesi oldukları için “Allah düşmanlığı” suçundan mahkum oldular.

Hossein Khezri 2008 yılında Kermanshah’da tutuklandı, İstihbahrat Bakanlığı ve Muhafız alaylarının gözetimindeki bir gözaltı merkezinde tutulduktan sonra İran’ın Kuzey-Batısında bulunan Urumiye şehrinin Devrim Mahkemesi tarafından yargılanarak “Allah düşmanlığı” (“moharebeh”) suçundan ölüm cezasına çarptırıldı. Karar, 2009 Ağustos ayı içinde veya sularında onaylandı. Khezri işkence gördüğünü dile getirdi ve bir soruşturma açılmasını talep etti, ancak 2010 Mayıs ayında talebi geri çevrildi. 11 Nisan 2010 tarihinde Urumiye Merkez Cezaevinden bilinmeyen bir yere taşınması, Khezri’nin ölüm cezası infazının her an gerçekleşebileceği endişesini arttırıyor.

İran’ın Kuzay-Batısında bulunan Maku kentinde yaşayan Zeynab Jalalian 2009 Ocak ayı sularında Kermanshah Devrim Mahkemesi tarafından “Allah düşmanlığı” gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırıldı. Bundan evvel, 8 ay boyunca İstihbarat Bakanlığının bir gözaltı merkezinde ailesine haber verilmeden tutuklu kaldı. Davası süresince avukat tutmasına izin verilmediği gibi, Jalalian’ın davanın yalnızca bir kaç dakika sürdüğünü aktardığı bildirildi. Zeynab Jalalian’ın ölüm cezası 26 Kasım 2009 tarihinde Yargıtay tarafından onaylandı.

2010 Mart ayının başlarında, Zeynab Jalalian Kermanshah Cezaevi’nden, muhtemelen İstihbarat Bakanlığını gözaltı merkezi olduğu tahmin edilen, bilinmeyen bir yere taşındı. Haftalar sonra, 2010 Mart ayının sonlarına doğru, Tahran’daki Evin Cezaevinin 209 bölümüne transfer oldu. Bu transferin kesin sebepleri bilinmemekte olmakla birlikte, İran’lı Muhabir ve İnsan Hakları Aktivistleri’nin internet sayfasında Jalalian’ın ölüm cezasının infazını beklediğini söylediği bildirildi.

LÜTFEN DERHAL FARSÇA, ARAPÇA, İNGİLİZCE, FRANSIZCA VEYA KENDİ DİLİNİZDE MEKTUP YAZIN:

- İran’lı yetkililere Hossein Khezri ve Zeynab Jalalian’ı idam etmemeleri için çağrıda bulunun;

- Ölüm cezalarını değiştirmelerini ve uluslararası hukuka uygun bir şekilde, işkence veya diğer kötü muamelelerle elde edilmiş kanıtları geçerli sayılmayarak adil yargılanmalarını talep edin;

- Uluslararası Af Örgütü’nün devletlere suç işlemekle şüphelenen şahısları adalet önüne sevk etme hakkını ve sorumluluğunu, uluslararası adil yargılama standartlarına uygun olduğu sürece tanıdığını, ancak ölüm cezasına verilebilecek en zalim, insanlık dışı ve onur kırıcı ceza olduğu için karşı çıktığını belirtin.

Ek bilgi

Zeynab Jalalian ölüm cezası onaylandıktan sonra internette yayımlanan bir mektup yazdı. Mektupta işkence gördüğünü belirtti ve ekledi: “Hâkime anneme hoşçakal diyebilir miyim diye sordum. Bana susmamı söyledi. Hâkim talebimi geri çevirdi ve annemi görmemi ret etti”.

Kürtler İran’ın çok sayıda azınlık gruplarından biri, çoğunlukla ülkenin Batı ve Kuzey-Batısında, Kordestan vilayetinde ve Türkiye ile Irak’taki Kürt bölgeleriyle sınırı olan çevre vilayetlerde yaşıyorlar. Dini, ekonomik ve kültürel ayrımcılıklara maruz kalıyorlar (daha fazla bilgi için bkz  Iran: Human Rights Abuses against the Kurdish minority, Temmuz 2008, İndeks MDE 13/008/2008). İran Kürdistan Demokrat Partisi ve Marksist eğilimli Komala örgütü gibi Kürt oluşumları uzun yıllar boyunca İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı silahlı mücadele sürdürmüşlerdir. Kürdistan Özgür Yaşam Partisi ise (Kürtçe kapanımı ile PJAK olarak da bilinen oluşum), 2004 yılında kurulmuş ve İran’da “tüm vatandaşların, İranlı, Kürt, Azeri, Baluş, Türkmen, Arap ve diğer etnik grupların demokratik bir sistemin oluşturduğu çerçevede kendilerini yönetebildiği demokratik bir model” oluşturmayı amaçlıyor. Grup, İran güvenlik güçlerine yönelik silahlı saldırılarda bulunmuş olsa da 2009’da tek taraflı bir ateşkes ilan etti.

İran’da ölüm cezalarının çok geniş bir şekilde uygulanıyor. Bu gerekçeler, çoğunlukla devlete karşı silahlı direnişte bulunmak nedeniyle çarptırılan “Allah düşmanlığı” suçu da dâhil olmak üzere diğer ulusal güvenlik ve casusluk suçlarını da kapsıyor. 2009 Kasım ayından beri iki Kürt – Ehsan Fattahian ve Fasih Yasmani – bu iddialarla idam edildiler (bkz UA:271/09 ve gelişmeler ve Iran: Halt executions of Kurdish and other political prisoners, 12 Ocak 2010, İndeks: MDE 13/007/2010)

En aşağı 18 Kürt erkek ve bir Kürt kadının, yasaklı Kürt örgütlerinin üyeleri oldukları veya bu örgütlerde yaptıkları faaliyetlerden oluşturulan iddialar nedeniyle ölüm hücrelerinde tutuldukları düşünülüyor. Mahkûmlar arasında Farzad Kamangar, Farhad Vakili, Habibollah Latifi, Sherko Moarefi, Ali Haydarian, Anvar Rostami, Rostam Arkiya, Mostafa Salimi, Hassan Talai, Iraj Mohammadi, Rashid Akhkandi, Mohammad Amin Agoushi, Ahmad Pouladkani, Sayed Sami Hosseini, Sayed Jamal Mohammadi, Mohammad Amin Abdolahi, Ghader Mohamadzadeh, Aziz Mohammadzadeh ve Shirin Alam-Hoei de bulunuyor. Bazı mahkumların hapis cezaları temyiz üzerine ölüm cezasına çevrildi. Siyasi suçlardan ölüm hücrelerinde bulunan Kürtlerin bazıları hakkında daha fazla bilgi için, bkz: Iran: Worsening repression of dissent as election approaches, Şubat 2009, MDE 13/012/2009: http://www.amnesty.org/en/library/info/MDE13/012/2009/en

 

UA 88/10

Eylemi Paylaş:
11 2