"Zina" Gerekçesiyle Ölüm Cezasına Mahkum Edilen Sakine Aştianı için Harekete Geçin

Temyiz Mahkemesi Sakineh Mohammadi Ashtiani'ni ye verilen ölüm cezasını 4 Ağustos’ta incelemeye aldı: Ancak söz konusu inceleme ölüm cezasının infaz şekline dair kararı geciktirerek, yalnızca yetkililerin üzerindeki uluslararası baskıyı azaltma amacını taşıyor. Taşlama hükmü halen geçerliliğini koruyor.

Sakineh Mohammadi Ashtiani Mayıs 2006'da iki erkekle "kanuna aykırı ilişkisi" olmaktan 99 kırbaçlama cezasıyla mahkum edildi. Bu karara rağmen ayrıca, kendisinin reddetmiş olduğu "evli iken zina" suçundan da mahkum oldu ve mahkeme taşlanarak ölüm cezasına hükmetti. Gelen bilgiler kocasının cinayetinden beraat ettiğini gösterse de, kendisi halen cezaevinde bu kararın geçerlilik kazanmasını bekliyor. Sakineh Mohammadi Ashtiani'nin kocasının cinayetinde suç ortaklığı işlendiği gerekçesiyle kendisine yöneltilen bir başka suçlamadan mahkum olup olmadığı ise halen belirsiz durumda.

Taşlanarak ölüm cezası kararının uluslararası kamuoyu tarafından kınanmasından sonra, 7 Temmuz sıralarında ülkenin Kuzey-Batısında yer alan Tebriz şehrinin adli görevlileri İran Yargısının üst makamına yazarak Sakineh Mohammadi Ashtiani'nin ölüm cezası şeklinin taşlama yerine iple asılmaya değiştirilmesi için izin talebinde bulundular. Doğu Azerbaycan bölgesinin yargı teşkilatı baş yetkilisi Malek Ezhder Sharifi, 11 Temmuz'da taşlama cezasının geçerli kaldığını ve her an İran Yargı erkinin Başkanı Ayetullah Sadegh Larijani tarafından verilecek bir kararla infazın gerçekleşebileceğini doğruladı. 4 Ağustos'ta Temyiz Mahkemesi'nin 9. ceza dairesi Sakineh Mohammadi Ashtiani'nin avukatı tarafından yapılan temyiz başvurusu çerçevesinde mahkeme hükmünü gözden geçirmeyi kabul etti ve kararı yeniden incelemeye aldı. Temyiz Mahkemesi'nin kararını 15 Ağustos sularında bildirmesi bekleniyor.


LÜTFEN DERHAL farsça, ingilizce veya kendi dilinizde mektup yazın:

- Yetkililere Sakineh Mohammadi Ashtiani'nin ölüm cezasının taşlama veya başka herhangi bir şeklide infaz edilmemesi için çağrıda bulunun; 

- Yetkililere kararın kapsamlı bir şekilde yeniden incelenmesi talebinde bulunun;

- Yetkililerden taşlamanın yasaklanması ve ölüm cezasının sona erdirilmesi için kanun düzenlenmesini, bununla beraber kırbaçlama cezasının da kaldırılması ile “zina”nın suç olmaktan çıkarılmasını talep edin.


EK BİLGİ

Dava sırasında Sakineh Mohammadi Ashtiani, duruşma öncesi sorgu esnasında zorla ilişkiye girdiğine dair yaptığı "itirafı" geri çekti ve zina suçlamasını reddetti. 5 Hakimin 2'si tarafından kırbaçlama cezasını çektiği ve kendisine karşı açılan davada zina için yeterince kanıt olmadığı gerekçesiyle suçsuz bulundu. Fakat başkan dahil diğer 3 hakim, İran hukukunda hakimlerin yeterli kanıt olmadığı zaman bile bir zanlının suçlu olup olmadığına dair kendi sübjektif ve muhtemelen keyfi kararlarını vermelerini sağlayan "hakim takdiri" hükmü ışığında suçlu buldu. Böylece Sakineh Mohammadi Ashtiani 5 yargıcın çoğunluğu tarafından suçlu bulunarak taşlanarak ölüm cezasına mahkum edildi. 

Temmuz ayının sonunda, Brezilya hükümeti Sakineh Mohammadi Ashtiani'ye mültecilik statüsü vermeyi teklif etti. İnsani bir jest olarak değerlendirilen bu öneri 1 Ağustos'ta kamuoyuna açıklandı ve İran tarafından reddedildi. Sakineh Mohammadi Ashtiani teklifi kabul etmiş olsa da değerlendirme imkanına sahip değil.

İran'da, taşlanarak ölüm cezası "evli iken zina" suçundan mahkum olan kişilere veriliyor. 2002 yılında Yargı erkinin Başkanı hakimlere taşlama cezasına bir moratoryum süresi koymaları için talimat verdi. Buna rağmen 2002 bu yana, en aşağı beş erkek ve bir kadın taşlanarak infaz edildi. Ocak 2009'da, Yargı erki sözcüsü Ali Reza Jamshidi, Aralık 2008'de taşlama ile iki infazın gerçekleştiğini doğruladı ve söz konusu moratoryumun herhangi bir yasal değeri olmadığını, dolayısıyla hakimlerin bu ifadeyi dikkate almayabileceklerini belirtti.

Halen İran'da en aşağı yedi kadının ve üç erkeğin daha taşlanarak infaz edilmekle karşı karşıya oldukları düşünülüyor (bknz ua 10/09, MDE 13/005/2009, 16 Şubat 2009; UA 50/09, MDE 13/015/2009, 24 Şubat 2009 ve gelişmeler; ve UA 117/09, MDE 13/041/2009, 5 Mayıs 2009). Son olarak Buali Janfashani ve Sarimeh Sajjadi'ye de cezalarının temyizde onaylanmış olduğu bildirildi. 

Sakineh Mohammadi Ashtiani'nin oğlu Sajjah Qaderzadeh 14 Temmuz'da Tebriz Merkez Cezaevine çağrıldı. Burada İstihbarat Bakanlığı görevlileri tarafından sorgulandığı ve bu kişilerin muhtemelen kendisini annesinin davası hakkında daha fazla görüşme ile röportaj vermemesi için uyardığı düşünülüyor.

Savunma avukatlarından Mohammad Mostafaei 21 Temmuz'da Tahran Evin Cezaevinde bulunan bir başsavcılık şubesine gitmesi istenerek celp edildi. 24 Temmuz günü burada saatlerce sorgulandıktan sonra serbest bırakıldı. Ancak kendisine daha sonra, telefon aracılığıyla yeni celpler geldi. Aynı akşam, açık bir şekilde Mohammad Mostafaei'yi teslim olmaya zorlama çabasıyla, eşi ve kayınbiraderi Evin Cezaevinde tutuklandı. 31 Temmuz'da kayınpederi de tutuklandı ancak ertesi gün serbest bırakıldı. Ardından önce 3 Ağustos'ta avukatın kayınbiraderi Farhad Halimi sözlü teminatla, 7 Ağustos'ta ise eşi serbest bırakıldı. Eşinin gözaltına alınmasından sonra kendisini tutuklama çabalarını öğrenince, Mohammad Mostafaei İran'dan kaçtı. 4 Ağustos'ta Türkiye'ye mültecilik statüsü için başvurdu ve 3 gün sonra Norveç'e gitmesi için izin elde etti.

İran Meclisi'nin (Majles) Adli ve Yargısal İşler komitesi Haziran 2009'da Parlamento'da gözden geçirilen ceza kanununun yeni taslağı üzerine yapılan tartışmalar esnasında taşlama cezasına imkan veren bir maddenin kaldırılması için tavsiyede bulundu. Kanunların Anayasa'ya ve İslami yasalara uygunluğunu denetleyen Anayasa Muhafızları Kurulunun onayına sunulan bir taslağın taşlama cezasına yer vermediği bildirildi. Ancak Muhafızlar Konseyi taşlama hükmünü tekrar yürürlüğe getirebilir.

UA 211/09

Eylemi Paylaş:
11 2